EXPERTISE

Zorg: Verschillende routes naar betaalbare, toegankelijke en kwalitatief goede zorg?

In de verkiezingsprogramma’s van de grootste politieke partijen wordt uitgebreid aandacht besteed aan het thema zorg. Voor een aantal onderwerpen die ook ons werkterrein beslaan hebben we de belangrijkste standpunten op een rijtje gezet.

Voor alle partijen geldt dat zorg betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed dient te blijven; dit zijn de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan ons zorgstelstel .

Wat de betaalbaarheid van de zorg betreft geven partijen aan dat de prijsvorming van nieuwe, innovatieve (en veelal) dure medicijnen transparanter gemaakt moet worden. Het organiseren van een gezamenlijk inkoopproces met andere landen kan ook een gunstig effect hebben op de prijs van nieuwe medicijnen. Deze weg is de minister inmiddels ingeslagen. Verder toont een studie van Ecorys uit 2016 aan dat het beleidsinstrument financiële arrangementen (de vertrouwelijke afspraken tussen overheid en industrie die leiden tot besparingen) door het zorgveld als positief wordt ervaren. Wel is een verdere professionaliseringsslag van het instrument noodzakelijk. Een ander aspect dat veel aandacht krijgt betreft het verplicht eigen risico. Voor een aantal links georiënteerde partijen geldt verder dat zij via het reduceren of zelfs afschaffen van het eigen risico tegemoet willen komen aan de betaalbaarheid van de zorg. Uit de evaluatie naar het verplicht eigen risico dat Ecorys in opdracht van VWS uitvoerde kwam naar voren dat een verplicht eigen risico een significante remmende werking heeft op het zorggebruik waarbij negatieve gezondheidseffecten niet konden worden aangetoond. De financiële toegankelijkheid van zorg voor de burgers is toen niet onderzocht, maar is wel een belangrijk aspect in een zorgstelsel dat concurrentie en solidariteit combineert.

De toegankelijkheid van zorg willen partijen garanderen door zorgverzekeraars meerjarencontracten te laten afsluiten met zorgverleners. Hierdoor wordt het voor zorgverleners eenvoudiger grotere investeringen te doen in zorgvernieuwing. Hier tegenover staat dat partijen van mening zijn dat marktwerking in de zorg strenger moet worden gereguleerd. Bij fusies in de zorg dient niet het belang van de instelling, maar het belang en de zorgbehoefte van de patiënt centraal te staan; voldoende keuzevrijheid in het zorgaanbod moet worden behouden. Op het terrein van fusies in de zorg heeft Ecorys in 2016 gekeken naar verschillen in fusiebeoordelingen tussen de ziekenhuissector en de geestelijke gezondheidszorg sector. In 2017 zal er gezamenlijk met een groep stakeholders gereflecteerd worden op de resultaten van deze vergelijking.

Ten aanzien van kwaliteit van zorg wordt ingezet op het organiseren van zorg dichtbij en patiënten en cliënten meer zeggenschap geven bij hun zorgkeuzen (shared-decision making). Tenslotte zijn partijen van mening dat kwaliteit(sindicatoren) leidend moeten zijn in de geboden zorg, zowel bij zorgprofessionals als bij zorgverzekeraars. In eerder werk hebben wij aangegeven dat het van groot belang is dat onder zorgprofessionals draagvlak bestaat voor de kwaliteitsindicatoren die ten grondslag liggen aan openbare prestatie-informatie, zodat  kwaliteitsmeting niet als externe prikkel wordt ervaren maar onderdeel wordt van de intrinsieke motivatie.

Voor meer informatie over Ecorys en ons werk verwijzen wij u graag naar onze website (http://ecorys.nl/casestudy/zorg-en-gezondheid). Ook kunt contact opnemen met Bastian Mostert, Senior Consultant Health (bastian.mostert@ecorys.com).