EXPERTISE

MKBA (Sociaal)

Beleidsmakers willen steeds vaker inzicht in het maatschappelijk rendement van nieuw beleid. Hoe groot zijn de baten? Wegen ze op tegen de kosten? Wat is het rendement voor de samenleving? Antwoorden op deze vragen helpen om afwegingen te maken waar keuzes mogelijk zijn. Om waar nodig verbeteringen door te voeren. Of helemaal te stoppen met interventies.

Een veel gebruikt instrument hiervoor is de maatschappelijke kosten-batenanalyse (mkba). Dit instrument werd traditioneel vooral ingezet om de welvaartsbaten van grote infrastructuurprojecten in kaart te brengen als de Tweede Maasvlakte of de Zuiderzeelijn. Voor dergelijke miljardeninvesteringen is uitvoering van een mkba zelfs verplicht.

Maar ook in het sociaal domein is een mkba nuttig.

In een mkba wordt via een systematische aanpak in kaart gebracht wat de kosten van een maatregel zijn voor de maatschappij en welke maatschappelijke baten mogen worden verwacht. Baten kunnen financieel zijn (bijvoorbeeld besparingen op kosten), of niet-financieel, zoals een hogere kwaliteit van leven. In een mkba worden ook deze niet-financiële effecten zoveel mogelijk in euro’s vertaald. Waar zo’n vertaling niet mogelijk is worden de effecten uitgebreid beschreven. Het totaaloverzicht van baten en de kosten geeft inzicht in het rendement van de maatregel voor de maatschappij.

Een mkba is overigens slechts een methode om effecten te meten en afwegingen te kunnen maken. Al naar gelang de situatie kunnen instrumenten als Social Return on Investment (SROI), Impact analyses of Multi-criteria analyse (MCA) worden ingezet.

Voorbeeldprojecten